باران سبز

آشنايي با درياها و درياچه‌هاي ايران

دريا در معني كلي، به آب بسیار که محوطه وسیعی را فرا گیرد و به اقیانوس راه دارد اطلاق مي‌شود.

دریا، پهنه بزرگی از آب شور است که با اقیانوس یا به عبارتی به آب‌های آزاد راه داشته ‌باشد. واژۀ دریا همچنین به برخی از دریاچه‌های بزرگ نیز اطلاق شده است مانند دریای خزر و دریای مرده (بحرالمیت).

در گویش فارسی دری افغانستان و تاجیکستان و دیگر نقاط آسیای‌ میانه واژه دریا به معنای رود بکار می‌رود. عمق دریاها مختلف و تغییر پذیر است و در بعضی نقاط بین 12،000 تا 15،000 متر می‌باشد.

ته دریاها مانند سطح زمین ناصاف و غیرمسطح است و در زیر آب دره‌هایی موجود است شبیه به دره‌هایی در کوه‌های بسیار مرتفع است و جزیره‌های کوچک و کم وسعت نیز قله‌های کوه‌های مرتفع زیر دریا هستند.

عنوان دریا معمولاً برای دریاچه‌های شور هم که فاقد مجرای خروجی طبیعی‌اند نیز استفاده می‌شود، مانند دریای خزر که دریاچه‌ای بزرگ است و دریاچه گالیله که یک دریاچه کوچک با آب شیرین و مجرای خروجی طبیعی است.

دریای خزر، بزرگ‌ترین دریاچه جهان و خلیج فارس و دریای عمان مهم‌ترین دریاهای ایران، هستند.

ارتباط دریایی ایران با سایر کشورها از این دریاها انجام می‌گیرد. طول سواحل خلیج فارس و دریای عمان که از طریق تنگه هرمز به یکدیگر متصل می‌شوند 2530 کیلومتر است.

تعداد دریاچه‌های ایران به دلیل وضعیت خاص تکتونیک آن تقریباً زیاد است. برخی از آنها دائمی و بعضی از آنها در بیش‌تر روزهای سال خشک و بی‌آب هستند.

از دریاچه‌های مهم دائمی می‌توان به خزر، ارومیه، بختگان، جازموریان، پریشان، مهارلو، زیریوار و هامون اشاره کرد.

+نوشته شده در پنجشنبه 30 مهر1388ساعت10:16توسط <سما> |

لپ‌تاپ قابل بازیافت ساخته شده با پلاستيكی از نشاسته ذرت

پلاستيك‌هاي معمولي از منابع غيرقابل بازيافت مانند روغن، زغال‌سنگ و گازهاي طبيعي توليد مي‌شوند، در حالي كه پلاستيك‌هاي قابل تجزيه ساخته شده از مواد گياهي نيز سال‌هاست به بازار آمده ولي البته به دليل قيمت بالا هرگز جايگزيني براي پلاستيك‌هاي غيرقابل بازيافت در صنعت كامپيوتر محسوب نشده‌اند.طبق اطلاعات به‌دست آمده، هم‌اكنون لپ‌تاپ‌هاي قابل بازيافت فوجيتسو كه Life Book نام دارد، فقط در بازار ژاپن عرضه شده‌اند.پلاستيك‌هاي توليدشده از مواد گياهي قيمت بالايي دارند، اما 15درصد كمتر از پلاستيك‌هاي معمولي تبديل به كربن مي‌شوند. به‌طور كلي در غلات مقدار زيادي پليمر طبيعي يافت مي‌شود كه با پردازش، قابل تبديل به پلاستيك طبيعي است.

البته پلاستيك به‌دست آمده در آب حل مي‌شود كه با تغيير نوع پليمر اين مشكل نيز رفع خواهد شد.

به‌عنوان مثال گندم يا سيب‌زميني پس از برداشت طي تغييرات ارگانيك، اسيد لاكتيك توليد مي‌كنند و تركيبات اسيدلاكتيك، زنجيره‌هاي پليمري را تشكيل مي‌دهند كه در پايان به توليد پلاستيكي به نام پلي‌لاكتايد (PLA براي مصارف صنعتي از سال 1990 آغاز شد اما به‌دليل قيمت بالا مورد استقبال قرار نگرفت.

فوجيتسو پلاستيك‌هاي قابل بازيافت را پيش‌تر در گوشي‌هاي تلفن‌همراه نيز به كار گرفته بود.

دستگاه‌هاي ساخته شده از پلاستيك قابل بازيافت طي چند ماه در محيط تجزيه مي‌شوند، در حالي كه چرخه بازگشت پلاستيك‌هاي معمولي به طبيعت چندين دهه طول مي‌كشد. مسوولان شركت فوجيتسو هنوز جزييات و قيمت لپ‌تاپ را اعلام نكرده‌اند.

+نوشته شده در چهارشنبه 18 شهریور1388ساعت11:52توسط <سما> |

بازيافت ضايعات الكترونيكي

در حال حاضر خريد يک کامپيوتر شخصي بسيار ارزان تر از ارتقاء دادن کامپيوتر قبلي است. حال بر سر کامپيوتر قبلي چه خواهد آمد؟ ضايعات الکترونيکي که برخي از افراد آن را به جنبه سياه دنيای جديد ديجيتالي تشبيه کرده اند مشکلات زيادی را برای محيط زيست ما به وجود آورده است. در اين مقاله سعي کرده ايم به مسائل و مشکلات ضايعات الکترونيکي بپردازيم.

زباله (Trash):
هر آنجه به علت غير قابل مصرف بودن دور ريخته مي شود.

ضايعه (Waste):
ضايعه شامل مواد جامد، مايع، و گاز غير مطلوب پس از تكميل يك فرايند مي باشد. ضايعات ميتوانند به صورت منابع بالقوه اي در اكولوژي صنعتي نگريسته شوند. آنچه در اين مقاله مورد بحث است همان ضايعات جامدي است كه مربوط به اجزاء رايانه مي شود و طبق فرايندي دوباره قابل استفاده است.

ضايعات الكترونيكي (E-waste):
صنعت الكترونيك از رشد بالا و سريعي برخوردار بوده است. همراه با اين رشد، محصولات منسوخ شده و قديمي صنعت رو ز به روز افزايش پيدا مي كند؛ ضايعات الكترونيكي اكنون بيشترين رشد را در دنياي صنعت امروز داراست و بيشتر كشورهاي صنعتي گريبان گر اين مساله هستند. اكنون بيشتر دولت ها به فكر بازيافت اين محصولات به صورت جامد هستند. بخشي از زباله صنعتي، طيف وسيعي از وسايل الكترونيكي مثل فريزر، وسايل تهويه مطبوع، تلفن هاي دستي، ضبط صوت هاي شخصي و كليه وسايل الكتريكي مصرفي تا رايانه را شامل مي شود.

انواع ضايعات الكترونيكي در رايانه:
1. تجهيزات فناوري اطلاعات
2. تجهيزات سرگرم كننده
3. تجهيزات ارتباط از راه دور
4. وسايل سمعي و بصري مانند ديسك فشرده،
5. اواع مختلف پرينتر ها و تجهيزات آنها مانند كاتريج
6. مدارهاي الكترونيكي پرينتر ها
7. باتري ها

ضايعات الكترونيكي مشكلي بحراني است:
1. ضايعات الكترونيكي مخاطره انگيز است. ضايعات الكترونيكي شامل 1000 نوع ماده مختلف است كه خيلي از آن ها سمي است و ممكن است آلودگي هاي جديدي ايجاد كند.
2.مواد الكترونيكي به علت پيشرفت سريع در تكنولوژي كارايي مطلوب خود را از دست مي دهد و بيش از ساير مواد توليدي، ايجاد ضايعه مي كند.

- در آمريكا بيش از ساير كشورها از رايانه شخصي استفاده مي شود. بيش از 50% خانواده ها داراي رايانه شخصي هستند
- تا سال 2005 به ازاي وارد شدن هر رايانه جديدي به بازار، يك رايانه از رده خارج ميشود
- در آمريكا بيش از ساير كشورها از رايانه شخصي استفاده مي شود(50 درصد)
- تنها در كاليفرنيا بيش از 2 بيليون دلار خرج بازيافت اين مواد درعرض 5 سال آينده خواهد شد.
- در سال 1998 بيش از 20 ميليون رايانه در آمريكا از رده خارج شد كه معادلي 5 تا 7 ميليون تن وزن داشت و 3% تا 5% در سال به آن اضافه مي شود. در سال، 5% مواد جامد بازيافتي را تشكيل مي دهد.

ضايعات الكترونيكي در هند:
هند امروز حدود ۳۸/۱ ميليون رايانه خارج از رده دارد و توليدكنندگان آن سالانه ۱۰۵۰ تن زباله الكترونيكي به آن اضافه مي كنند. اين تعداد نسبت به ۲۰ ميليون رايانه خارج از رده آمريكا اندك است، اما يك «روند رو به رشد» را نشان مي دهد. اين مسأله با ورود زباله هاي الكترونيكي از سنگاپور و كره جنوبي پيچيده تر گرديده است. كارشناسان محيط زيست در هند هشدار داده اند كه حتي به كارگيري روش هاي اوليه و مقدماتي براي بازيافت ضايعات الكترونيكي براي سلامت انسان و محيط زيست بسيار خطرناك است و بنابراين بايد به صورت جدي از واردات زباله ها و پسماند رايانه ها به هند جلوگيري شود. قسمت هاي رايانه - شامل نمايشگر (مانيتور)، چاپگر، صفحه كليد، واحد مركزي پردازش و به حركت آورنده فلاپي - داراي فلزات قيمتي مانند طلا، نقره و پلاتين است. البته حاوي مواد خطرناك مانند سرب، كادميوم و جيوه نيز مي باشد و تجزيه و بازيافت اين مواد براي سلامتي انسان زيان آور است.

ضايعات الكترونيكي در ايران:
به گفته يكي از كارشناسان محيط زيست در سازمان محيط زيست ايران، هنوز هيچ برنامه اي در زمينه بازيافت مواد الكترونيكي بويژه مواد سمي موجود در اجزاء سخت افزار رايانه‌ها وجود ندارد. به گفته اين كارشناس اگر چه مواد سمي در رايانه‌ها وجود دارد ولي بازيافت آن ها به مراتب گران تر از دور انداختن آن هاست و در نتيجه هنوز پيش بيني هاي لازم در اين زمينه اتخاذ نشده است.

ضايعات الكترونيكي از كجا مي آيند؟
در امور كوچك و شخصي: امروزه به علت افزايش تكنولوژي، وجود نرم افزارهاي كاربردي جديد،... معمولا هر 18 ماه يكبار رايانه‌ها را ارتقاء داده و هر رايانه بيش از چهار لي پنج سال عمر مفيد ندارد. توسط مراكز بزرگتر: مثل شركت ميكروسافت كه داراي 50000 كارمند در سراسر جهان است و هر سه سال يكبار، رايانه جديد براي اعضا تهيه مي كند. چه بعضي از آنها بيش يك رايانه در اختيار دارند.

ضايعات الكترونيكي كجا مي روند؟
1. در سال 1997 بيش از 3/2 ميليون ضايعات الكترونيكي در آمريكا سوزانده و يا در زمين دفن شدند. به نظر مي رسد كه بيشتر ضايعات الكترونيكي، خانگي يا مربوط به سازمانهاي كوچك است كه به جاي عمليات بازيافت، آن ها را مي سوزانند؛
2. بعضي از رايانه‌ها استفاده دوباره مي شوند. يعني وقتي كه استفاده كننده شخصي آن را از رده خارج مي كند، توسط افراد ديگر مورد استفاده قرار مي گيرد كه البته ميزان آن سه درصد است. اين ها به مدارس و يا شركت هايي كه سود چنداني ندارند فرستاده مي شوند. بعضي از مغازه ها آن را به قيمت كمتري مي خرند، تعمير مي كنند و دوباره براي سوده دهي به قيمت پايين مي فروشند؛
3. بازيافت هاي خانگي: بازيافت مواد خيلي بهتر از خاكستر كردن آن ها است. در سال 1998، 11% رايانه‌ها بازيافت مي شد و هر ساله 18% به آن اضافه مي شود و به نظر مي رسد كه 12.75 ميليون رايانه (شامل مانيتور و صفحه كليد) در سال 2002 بازيافت شود. معمولا براي بازيافت هر قطعه از رايانه 10 تا 30$ خرج مي شود، چه بعضي از قطعات رايانه بسيار ارزانتر از بازيافت آن است و طبيعتا افراد ميلي براي بازيافت آن پيدا نمي كنند؛
4. زندان ها: در بعضي از زندان هاي آمريكا حدود 50000 نفر مشغول به بازيافت ضايعات الكترونيكي هستند و 350 شغل جديد در زندان ها پديد آمده است. البته مطابق با استاندارد [5]OSHA اين كار درست نيست چرا كه سلامت زندانيان را به مخاطره مي اندازد.

خطرات موجود در ضايعات الكترونيكي:
با وجود اينكه ضايعات الكترونيكي حاوي موادي سمي هستند، افراد كمي با اين موضوع آشنا هستند؛ موادي مانند: سرب و كادميويم كه در ساخت صفحه مدارات، اكسيد سرب و كادميوم در monitor cathode ray tubes)CRTs)، جيوه در صفحات مانيتور هاي صفحه تخت ، كادميوم در باتري هاي رايانه ، پلاستيك هاي كه در كيس هاي رايانه استفاده مي شود، كابل هاي معمولي و كابل هاي حاوي پلي وينيل كلورايد كه در هنگام سوختن (جهت آزاد سازي مس از درون سيم ها) اكسيدهاي سمي آزاد مي سازند.
به علت وجود اين گونه خطرات، بازيافت مواد الكترونيكي علاوه‌بر پيگردهاي قانوني، داراي مشكلات محيط زيستي خواهد بود. به همين علت با سوزاندن و يا دفن كردن ضايعات رايانه‌اي مشكلات اساسي از طريق ايجاد آلودگي هاي محيط زيستي به وجود خواهد آمد. دفن ضايعات باعث مي شود مواد سمي به درون آب هاي جاري و زيرزميني آزاد شوند؛ همچنين سوزاندن اين مواد باعث ورود مواد سمي و اكسيدها به درون هوا مي شود. به همين علت بازيافت رايانه ها خطرات جدي از جنبه هاي محيط زيستي و شغلي، در برخواهند داشت. به خصوص زماني كه صنعت بازيافت به علت سود دهي كم آن، مقررات مرتبط با مسائل ايمني كاركنان را رعايت نمي كنند.

+نوشته شده در سه شنبه 5 خرداد1388ساعت20:52توسط <سما> |

انسان‌بزرگ‌ترين تهديدکننده ی محيط‌زيست

هيچ موجودي در كره زمين به اندازه انسان به محيط‌زيست لطمه نمي‌زند.

انواع فعاليت‌هاي اقتصادي، توليد انواع كاغذ، ‌پلاستيك، قوطي‌هاي فلزي با ميلياردها دلار هزينه در سال، انتقال پساب‌هاي صنعتي به رودخانه‌ها، درياها، توليد آلايندگي ناشي از حركت خودروها، دفع نادرست ضايعات مصرفي خانگي و... سرمنشأ آلودگي‌هاي زيست‌محيطي به دست انسان است.

اين درحالي است كه با سرمايه‌گذاري مناسب درجهت بازيافت اين زباله‌ها نه تنها مي‌توان از خسارت‌هاي بيشتر به محيط‌زيست و آلوده‌سازي‌ آن جلوگيري كرد، بلكه مي توان ميزان نياز انسان به مواد اوليه چوب و الوار جنگل، منابع طبيعي و معدني را كاهش داد.

بازيافت يعني بازگشتن مجدد بخش مهمي از ثروت‌هاي دورريخته شده به چرخه توليد و مصرف آن به‌طوري كه نه‌تنها از هدررفتن منابع و ثروت‌هاي ملي جلوگيري شود بلكه از حجم زباله‌هاي شهري با جداسازي زباله‌هاي قابل بازيافت به مقدار قابل‌ملاحظه‌اي كاسته شود.

به‌طوركلي مي‌توان بازيافت مواد را به 3 دسته تقسيم كرد.

دسته اول: بازيافت موادي است كه فقط با شستشو، ضد‌عفوني و رعايت مسائل بهداشتي قابل استفاده مجدد هستند مانند بطري‌ها و شيشه‌هاي سالم؛

دسته دوم: بازيافت موادي كه پس از طي فرايندهايي به مواد جديدي تبديل مي‌شوند مانند شيشه خرده، فلزات، مواد پلاستيكي و كاغذ؛

دسته سوم: بازيافت موادي مثل تبديل مواد زائد فسادپذير به كود كمپوست يا بازيافت انرژي و توليد گاز متان پس از تجزيه بي‌هوازي‌ها كه از مواد زائد فسادپذير است.

از آنجا كه تجمع و تلنبار زائدات خشك روي هم ضمن اشغال فضاها، منظره ناخوشايندي را ايجاد مي‌كند، موجبات تجمع حشرات، تخم‌ريزي سوسك‌ها و ساير ناقلان بيماري‌زاست، علاوه براين بوي مشمئزكننده زباله‌ها نيز بر ضرورت دفع مناسب زباله‌ها مي‌افزايد؛ دفعي كه از جنبه‌هاي ‌اقتصادي، بهداشتي، تامين سلامت جامعه و اشتغال‌زايي نيز قابل‌قبول و دفاع باشد

لازم به ذكر است از آنجا كه برخي مواد مانند پلاستيك، لاستيك و... قابليت تجزيه و برگشت به چرخه طبيعت را ندارند ضروري به‌نظر مي‌رسد كه به‌گونه‌اي ديگر دفع شوند كه گزينه مناسب براي اين كار بازيافت و استفاده مجدد و توليد مواد جديد است، اما نگاه زيست‌محيطي به مسئله بازيافت اين نكته را خاطرنشان مي‌كند كه با بازيافت،به حفظ محيط‌زيست وهمچنين حفظ ظاهر زيبا و طبيعي اطرافمان كمك كرده‌ايم و فضاي‌هاي مناسب و مفيد شهري را صرف تلنبار، تجمع و دفن زائدات نمي‌كنيم، حس خلاقيت كودكان و افراد جامعه را در استفاده مجدد مواد فعال پويا مي‌كنيم و مي‌توانيم با كاهش قطع درختان كه صرف توليد كاغذ مي‌شوند به مساحت فضاي سبز و افزايش هواي پاك شهرمان كمك كنيم.

كشورهاي پيشرفته صنعتي با سرمايه‌گذاري مناسب براي بازيافت انواع زباله، ‌آموزش همگاني براي جداسازي زباله‌ها از مبدا و منازل، ادارات، مدارس، توليدي‌ها، مراكز صنعتي، خدماتي و... قادر شده‌اند كه از زباله‌هاي جمع‌آوري شده براي توليدات جديد استفاده كنند و ضمن جلوگيري از برداشت بي‌رويه از منابع طبيعي و دفن زباله‌ها درواقع اقدام به سرمايه‌گذاري‌هاي داراي بازده اقتصادي كوتاه و بلندمدت نمايند.

تشويق و ترغيب مردم به جداسازي انواع پسماند‌ها مثل شيشه، كاغذ، مواد پلاستيكي و فلزي از ساير زباله‌ها در دستور كار مديريت شهري كلانشهرهاي دنيا ازجمله تهران قرارگرفته است.

در اين ميان مديران كلانشهرها با آگاهي از تاثيرات آموزش، به‌دنبال افزايش سطح اطلاعات و آگاهي افراد درباره بازيافت هستند و همكاري مردم را در طرح تفكيك از مبدأ طلب مي‌كنند.

+نوشته شده در پنجشنبه 4 مهر1387ساعت19:21توسط <سما> |