باران سبز

محيط زيست و علوم فضايي

به گفته يكي از دانشمندان علوم فضا، ما به فضا رفتيم كه به زمين نگاه كنيم.

به راستي بزرگ‌ترين فايده قدم‌نهادن انسان به فضا، نگرش و مشاهده كره مسكوني
ما - يعني زمين پر بركت و گهواره حيات - بوده است.
حقيقت اين است كه فناوري فضايي چهره‌اي از كره زمين را نشان داده كه تابه‌حال از نظر، مخفي بوده است.

با اين فناوري مي‌توان از فواصل 300 تا 400 كيلومتري و ماوراي آن به زمين نگريست و ‌آنگاه عكس‌هاي ارسالي را با دقت مطالعه و مشاهده كرد. در مقايسه اين عكس‌ها مي‌توان تغييراتي كه در طول سال فصل يا يك هفته در جنگل‌ها، بركه‌ها، و مراتع يا كوه‌ها روي مي‌دهد، مشاهده كرد. اين عكس‌ها طي دهه‌هاي متوالي چهره متغير زمين را به نحو هشداردهنده نمايش داده‌اند.

از روز بيستم فروردين ماه امسال به مدت 4 روز كنفرانس ايجاد شبكه نظارت بر تنوع زيستي جهان در شهر زيبا و قديمي «پوتسدام» در آلمان برگزار شد و براي نخستين بار سازمان‌هاي فضايي آمريكا و اروپا در آن مشاركت داشتند. حقيقت اين است كه به گفته مقامات سازمان‌هاي هوافضايي، هدف از تشكيل اين تشكيلات هزينه‌بر و پيشرفته - كه به روياهاي قديمي انسان مانند فرودآمدن بر سطح ماه واقعيت مي‌بخشند- تحقيقات صرف بوده ولي تحقيقات تنها بدون كاربرد، ارزش چنداني نخواهد داشت.

با اين تفاصيل،‌مراكز تحقيقات فضايي در آمريكا و اروپا اقدام به تشكيل هسته‌هايي با مشاركت متخصصان محيط‌زيست كرده‌اند، تا ‌از اين همه اطلاعاتي كه طي سال‌ها انباشته شده است به نفع حفاظت از محيط‌زيست كره زمين استفاده كنند. مثلا تغييرات وسعت درياچه اروميه، جنگل‌هاي شمالي و تالاب انزلي را به سهولت مي‌توان از روي مقايسه عكس‌هاي سال‌هاي متوالي ارزيابي كرد.نكته بسيار قابل توجه در اين كنفرانس، شركت فعالانه متخصصان محيط‌زيست از كشورهاي در حال توسعه بود.

سال‌هاست كه متخصصان اين كشورها كه عمر خود را در دل طبيعت، نقاط دورافتاده و محل‌هاي صعب‌العبور، به منظور مطالعه حيات وحش، صرف مي‌كنند، هيچ سهمي در تصميم‌گيري‌هاي بين‌المللي نداشته‌اند ولي در اين كنفرانس، بالاخره بر اين نكته وقوف حاصل شد كه اگر براي حفاظت از ميراث طبيعي جهاني فكر كنيم، ناچاريم از مطالعات محلي به منطقه‌اي و از آن به مطالعات قاره‌اي و بالاخره به حفاظت از كل جهان برسيم.

امروز ديگر جانورشناسان، گياه‌شناسان و كارشناسان ايراني محيط‌زيست مي‌دانند كه نتيجه تحقيقات آنان ديگر مهجور نيست و در تصميم‌گيري‌هاي بين‌المللي براي حفاظت از تنوع زيستي جهان، كارساز است.

+نوشته شده در یکشنبه 14 مهر1387ساعت17:34توسط <سما> |

رهاسازي كرگدن سياه در طبيعت پس از 25 سال

پس از گذشت بيش از 25 سال، محيط‌بانان، كرگدن پشت سخت سياه را در حيات وحش آفريقا رهاسازي كردند

به گزارش بي‌بي‌سي، محققان انجمن حمايت و حفاظت از حيات وحش آفريقا اعلام كردند: كرگدن سياه را براي اولين بار در حيات وحش پهناور اين قاره رها كرده‌اند.

طي چند سال اخير به‌علت حجم وسيع شكار غيرقانوني به‌منظور استفاده از پوست سخت و شاخ، اين حيوان در معرض خطر انقراض قرار داشت، اما با تلاش محيط‌بانان و انجمن حفاظت از حيات وحش آفريقا، از انقراض نسل نجات پيدا كرد.

براساس اعلام حيات وحش آفريقا، در دهه 1970 ميلادي، تعداد كرگدن‌هاي سياه 20‌هزار رأس تخمين زده شده بود، اما هم اكنون تنها 500 كرگدن در طبيعت وجود دارد.

با اين حال، سرويس حمايت از حيات‌وحش آفريقا با انجمن حيات‌وحش لندن قرار است، در زمينه بازگرداندن اين حيوان به تعداد متعادل و حمايت از اين حيوان همكاري كنند.

منبع:روزنامه همشهری

+نوشته شده در یکشنبه 14 مهر1387ساعت13:2توسط <سما> |

تسریع نابودی جنگل های آمازون

مقامات رسمی برزیل می گویند جنگل های بارانی آمازون، با دو برابر سرعت نسبت سال گذشته در حال تخریب و نابودی هستند.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتد پرس، مقامات دولت برزیل دلیل اصلی این امر را بالارفتن قیمت های جهانی غذا می دانند. به عقیده آن ها، این مسأله باعث شده است که کشاورزان و گله داران با سرعت بیشتری جنگل های آمازون را تخریب کنند تا در آن به کشت و زرع بپردازند و یا بخش هایی از آن را به چراگاه تبدیل کنند.

مقامات دولتی برزیل می گویند 756 کیلومتر مربع از آمازون در ماه اوت نابود شده است. این رقم 228 درصد بیش از میزان تخریب جنگل های آمازون در اوت سال گذشته است.

انستیتو ملی تحقیقات فضایی برزیل توسط ماهواره به عکس برداری از جنگل های آمازون پرداخته است. تصاویر گرفته شده نشان می دهند که میزان و سرعت تخریب جنگل ها بیش از حد انتظار مقامات دولتی بوده است.

+نوشته شده در جمعه 12 مهر1387ساعت19:9توسط <سما> |

بارش برف ارتفاعات توچال را سپید پوش کرد

نخستین برف زودهنگام تهران در عصر روز عید فطر و دهمین روز پاییز ارتفاعات توچال را سپید پوش کرد

به گزارش مهر، مجموعه تفریحی ورزشی توچال اعلام کرد: بارش ناگهانی برف در ارتفاعات شمال تهران در بعد از ظهر چهارشنبه (10 مهر) باعث شد تا قلل توچال سفیدپوش شده و دمای هوای آن دیشب تا 3 درجه سانتی گراد زیر صفر کاهش یابد.

ارتفاع برف در این قلل که بارش آن از حدود ساعت 17 روز گذشته آغاز شده بود به 10 سانتی متر می‌رسد و امروز نیز از داخل شهر و مناطق شمالی تهران می‌توان این پدیده زیبای الهی را دید.

+نوشته شده در پنجشنبه 11 مهر1387ساعت17:27توسط <سما> |

آشنایی با توفان‌های اقیانوسی

توفان اقیانوسی توفانی پرقدرت با بادهایی با سرعت دست‌کم 74 مایل بر ساعت است که در مناطق گرمسیری اتفاق می‌افتد.

این توفان‌ها در نیمکره شمالی از ماه ژوئن تا نوامبر اتفاق می‌افتند و در نمیکره جنوبی ازنوامبر تا ژوئن. هاریکین و تایفون نام‌های محلی این توفان‌ها هستند که به ترتیب در آمریکا و شرق آسیا استفاده می‌شوند.

هاریکین‌ها توفان‌هایی هستند که در جنوب اقیانوس اطلس، سراسر دریای کارائیب و کرانه شرقی اقیانوس آرام تشکیل می‌شوند. تایفون‌ها در مقابل اما اتوفان‌هایی هستند که در کرانه غربی اقیانوس آرام، در کشورهای فیلیپین، چین، ویتنام و ژاپن اتفاق می‌افتند.

به توفان‌هایی هم که سالانه در خلیج بنگال اتفاق می‌افند و به بنگلادش خسارات زیادی وارد می‌کنند هم توفان اقیانوسی می‌گویند. این توفان‌ها گستره جغرافیایی وسیعی را در بر می‌گیرند که از اقیانوس هند تا شرق آفریقا و از اندونزی تا سواحل شمالی استرالیا را شامل می‌شود.

توفان‌های اقیانوسی در آب‌های گرم گرمسیری تشکیل می‌شوند، البته با فاصله‌ای 300 مایلی از خط استوا. نیروی کوریولیوس در این منطقه از کره زمین بسیار کم است که اجازه نمی‌دهد فشارهای پایین بیشتر شوند. نیروی کوریولیوس همان نیرویی است که هو را در نیم‌کره شمالی به سمت راست حرکتش ‌می‌راند و در نیم‌کره جنوبی به سمت چپ.

برای تشکیل توفان اقیانوسی دمای آب باید دستکم 26 درجه سانتی‌گراد باشد. در همان حال که هوای مرطوب و گرم به بالای سطح اقیانوس می‌رود، گرمای زیادی به جا می‌گذارد که بر شدت توفان‌ در حال شکل‌گیری می‌افزاید. با این حال این بسیاری از توفان‌های در حال شکل‌گیری از این مرحله جلوتر نمی‌روند چون برای تشکیل یک توفان اقیانوسی شرایط محیط بالای جو هم مهم است.

وقتی که این فعالیت‌ها به نتیجه برسند و یک توفان اقیانوسی، چه هاریکین و چه تایفون تشکیل شود، قدرت آن را با اختصاص یک شماره مشخص می کنند. این دسته‌بندی بر اساس سرعت بادهایی که توفان دارد شکل گرفته است و به آن مقیاس سافیر-سیمپسون گفته می‌شود.

توفان‌های استوایی علاوه بر شماره یک نام مخصوص به خود هم می‌گیرند. در صورتی که این توفان‌های فاجعه‌بارتر باشند نامی که به آن‌ها داده می‌شود دیگر برای توفان‌های دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

+نوشته شده در چهارشنبه 10 مهر1387ساعت19:34توسط <سما> |

قطع درخت و ساخت وساز در مجموعه سعدآباد

درختان اطراف کاخ احمدشاهی در مجموعه فرهنگی - تاریخی سعدآباد قطع شده است.این محوطه که در اختیار بسیج قرار دارد زیرنظر مستقیم مدیر مجموعه سعد آباد نیست. عشرت شایق مدیرمجموعه سعدآباد با اظهار بی اطلاعی نسبت به قطع درختان مجموعه کاخ احمدشاهی می گوید: «قسمت شمال کاخ زیرنظر بسیج است. این بخش فنس کشی شده است و در کاخ مجموعه سعدآباد به اندازه کافی دغدغه حفظ گیاهان وجود دارد.»

او از معضل کم آبی در مجموعه سعدآباد می گوید: «خشکسالی گیاهان مجموعه سعدآباد را که بخش زیادی از آن جزء گیاهان منحصر به فرد است، دچار مشکل کرده است.»

مشخص نیست چه تعداد از درختان ارزشمند مجموعه سعد آباد تا به حال از بین رفته است. هیچ یک از مسوولان محیط زیست یا میراث فرهنگی اجازه ورود به این محوطه را ندارند.

در حالی که عشرت شایق از بازگشت کاخ احمدشاهی به مجموعه تفریحی - فرهنگی سعدآباد در همین روزها خبر می دهد برخی کارکنان کاخ موزه های سعدآباد معتقدند قطع کنندگان درختانبه دنبال ایجاد فضایی برای ساخت یک بنای جدید به جای کاخ احمد شاهی هستند.

سال هاست کاخ احمدشاهی در ضلع شمال مجموعه سعد آباد در اختیار بسیج و سپاه قرار دارد و مردم عادی نمی توانستند از این کاخ دیدن کنند. قرار است به زودی کاخ احمد شاهی از بسیج بازپس گرفته شود و بعد از مرمت برای بازدید عموم مردم آماده شود. عشرت شایق به این نکته اشاره می کند: «ساختمان دیگری در محوطه ویژه بسیج وجود ندارد و نمی دانم بعد از واگذارشدن کاخ، نیروهای بسیج در چه ساختمانی مستقر می شوند.» یکی از کارکنان کاخ موزه سعدآباد مدعی شد: «بسیج برای تحویل دادن کاخ احمدشاهی اجازه ساخت یک بنای جدید را در محوطه سعدآباد گرفته و به همین دلیل اقدام به قطع تعدادی درخت در این محدوده کرده است.» عشرت شایق هم بدون اینکه این فرضیه را رد کند از امکان جایگزینی نهال های تازه به جای درختان کهنسال می گوید: «هیچ بنایی به جز کاخ احمدشاهی در محدوده ویژه بسیج

وجود ندارد و مجموعه سعدآباد هم از امکانات بسیج در این ناحیه بی اطلاع است. قطعاً آنها با پس دادن کاخ فضای دیگری را برای خود فراهم می کنند.» او هیچ اطلاعی از ساخت وساز در این ناحیه ندارد اما طبق قوانین میراث فرهنگی هرگونه ساخت وساز در عرصه و حریم اثر تاریخی غیرقانونی است و لازم است قبل از تغییری در محدوده یک اثر تاریخی از سازمان میراث فرهنگی مجوز دریافت شود.

منبع:زیستا

+نوشته شده در چهارشنبه 10 مهر1387ساعت17:54توسط <سما> |

آشنايي با کرخه و گوزن زرد ايراني

گمان مي‌رفت گوزن زرد ايراني به كلي منقرض شده‌است. اما در سال 1334 معلوم شد تعدادي از آنها در جنگل‌هاي اطراف رودخانه دز و كرخه باقي‌ مانده‌اند.

در سال 1337 دو راس از آنها به باغ‌وحش اپل آلمان و در سال 1342 تعداد شش راس به دشت‌ناز ساري منتقل شد. پس از آن كه گوزن‌ها تكثير شدند به مناطق مختلفي نظير شمشكنده مازندران، جزيره اشك و كبودان در درياچه اروميه، زردلان كرمانشاه، جزاير كيش و لاوان و منطقه ميان‌كتل فارس منتقل شدند.

گوزن‌زرد ايراني، شبگرد است و اوايل غروب و صبح زود فعاليت بيشتري دارد. گردن نرها در فصل جفتگيري متورم مي‌شود و جدال‌هايي خونين بين آنها درمي‌گيرد. شاخ نرها هر زمستان مي‌افتد و شاخ جديد بلافاصله شروع به رشد مي‌كند. ماده‌ها پس از 8 ماه بارداري يك و به ندرت دو بچه مي‌زايند.

كرخه كه از زيستگاه‌هاي اصلي گوزن زرد ايراني به شمار مي‌آيد با 10763 هكتار مساحت از سال 1346 در شمار مناطق حفاظت شده قرار گرفت.

منطقه‌اي مسطح با دامنه ارتفاعي 30 تا 80 متر كه شامل بخشي از رودخانه كرخه و اراضي اطراف آن در استان خوزستان است.

دما و بارندگي متوسط سالانه منطقه 23 درجه سانتي‌گراد و 240 ميليمتر و اقليم آن خشك و بياباني گرم است.

گونه گياهي غالب منطقه درخت گز است كه به همراه گونه‌هايي نظير پده، ني، سمر، كهور، سريم، بنگله، تمشك و علف مار مي‌رويد.

برخي گونه‌هاي جانوري اين زيست‌بوم نيز عبارتند از: گوزن زرد ايراني، شنگ، فيلوش، دراج، قمري، ماهي خورك‌هاي ابلق، سينه سرخ، اردك مرمري، باكلان كوچك، حواصيل‌هاي خاكستري، ارغواني و زرد، سنقرهاي سفيد و تالابي، لاك پشت فراتي و بوتيماركوچك.

اين منطقه تا قبل از جنگ تحميلي به خاطر جاذبه‌هاي طبيعي منحصر به فرد، جنگل‌هاي انبوه و حيات وحش غني، از قابليت بالايي براي طبيعت گردي برخورداربود.

با آنكه در سال‌هاي اخير تلاش‌هايي براي بازگشت احياي اين زيستگاه به ويژه بازگشت گوزن زرد در منطقه صورت گرفته با اين اميد كه دوباره اين زيستگاه رونق خود را بازيابد، اما به نظر مي رسد اين منطقه حفاظت شده نيز از توسعه ناپايدار در امان نماند.

+نوشته شده در سه شنبه 9 مهر1387ساعت16:27توسط <سما> |